Naar een krachtig municipalisme voor Europa

Naarmate dit tijdperk langzaam maar zeker voortschrijdt wordt duidelijk dat we onze overheidsinrichting dienen te herdefiniëren en een besluit moeten gaan nemen over het soort democratie dat we wensen. Het ontluikende municipalisme vormt hierbij een krachtige en haalbare aanpak.

Het municipalisme is (kort gezegd) een reeks van methodes – ontwikkeld en voortdurend aan te passen door burgers zelf – voor het collectieve bestuur van een stad. Het bestaat uit collaboratieve, transparante en open methodes m.b.t. participatie en collectieve besluitvorming, steunend op het vermogen om een geheel van standpunten uit te bouwen, wat leidt tot gezamenlijk gecreëerde oplossingen door het gebruik van innovatieve politieke niveaus – wat deelname van DiEM25 vanzelfsprekend maakt.

Het municipalisme erkent de unieke en fantastische bijdrage die burgers kunnen geven over zaken die hen bezighouden, en houdt een open en functionele benadering van de democratie in: het toepassen van “collective intelligence”-activering, professioneel begeleiden van vergaderingen en een verscheidenheid aan ondersteunende structuren voor diegenen voor wie deelname minder makkelijk is (ouders, minderheden, enz.).

Voor alle duidelijkheid, het municipalisme is geen statisch gedefinieerd begrip. Het is meer een flexibele, pragmatische aanpak die beoogt een grootschalige transfer van macht naar burgers, buurtcomités en wijkcentra tot stand te brengen. Door bindende, participatieve besluitvormingsmethoden toe te passen, biedt het ruimte voor verandering en politiek experiment. Het municipalisme wil gemeenschapszin creëren en een beleidscultuur die campagnes en politieke scheidslijnen overstijgt. Het wil een gemeenschappelijke betekenis geven aan de eisen van sociale bewegingen in het veld en spoort hen aan zich te organiseren op grassroots niveau om dit te kunnen vertegenwoordigen.

DiEM25 ondersteunt het municipalisme

Het was in deze sfeer dat het evenement FEARLESS CITIES, in september in Brussel plaatsvond, een opdracht om Brussel te herdenken als een Municipalistische Stad. Het bracht ongeveer 300 mensen uit Brussel en Europa (Antwerpen, Rotterdam, Amsterdam, Barcelona, Napels, Saillans, Berlijn, enz.) samen en werd begeleid door professionele facilitators en activisten vaardig in de collectieve intelligentie-benadering – met als uitdaging concepten te heroverwegen en benaderingen en oplossingen voor de stad te visualiseren.

DiEM25 heeft dit initiatief ondersteund en heeft enkele van de vele workshops (sommige onderwerpgericht zoals mobiliteit, milieu, huisvesting, maar ook alomvattende thema’s als feminisme, samenwerking, internationalisme) begeleid –  workshops over de ‘Municipalisering van Europa’ en die m.b.t de lokale economie.

Deze interesse is vanzelfsprekend, aangezien DiEM25 zich graag inzet voor initiatief dat op de democratische praktijk reflecteert, ervan bewust zijnde dat benaderingen op slechts één niveau niet zomaar werken. We kunnen niet streven naar een democratisch Europa als haar steden niet doen wat ze beloven. Municipalistische steden voelen de noodzaak andere niveaus van bestuur in te zetten (regionaal, nationaal en Europees), om hun werkmethodes te verspreiden en de broodnodige democratische lente te ondersteunen die zich langzaam verspreidt over heel Europa, namelijk de onlangs opgerichte Europese Lente. DiEM25 wil de bundeling van deze krachten ondersteunen, bruggen bouwen tussen radicaaldemocratische initiatieven en actoren, en een cultuur van experiment en empowerment in heel Europa te bevorderen.

De Municipalistische revolutie

Municipalisme stelt mensen in staat te experimenteren met hun eigen kracht en met nieuwe concepten op het gebied van gemeenschapsontwikkeling en gezamenlijke besluitvorming. Het is een geweldige kans om een democratische revolutie te ontketenen, omdat het de krachten van de stedelijke centra (waar meer dan 50% van de EU-bevolking leeft) bundelt, mogelijk gemaakt door de concentratie van de bevolking. Het initieert participatie en het ‘recht om te beslissen’, door de wens van burgers om politieke actief te worden te ondersteunen en de capaciteit samen met burgers te vergroten.

Municipalisten onderkennen dat de huidige patriarchale democratie niet alleen zijn legitimiteit in heel Europa aan het verliezen is – het houdt ook een onhoudbare status quo van ongelijkheid qua macht en economie, gebrek aan transparantie en een cultuur van misbruik en straffeloosheid van degenen die aan de macht zijn in stand.

In plaats daarvan stellen we een feministische benadering voor die bestaat uit besluitvorming gebaseerd op collectieve praktijk, pragmatisme, minder dogmatisme en kleine afstand tot de burger, waarbij een constante betrokkenheid van de gemeenschap en samenwerking noodzakelijk zijn als methode / werkprincipe. Feministische democratie vecht tegen de huidige machtsverhoudingen in ons systeem – tussen de privésector en overheden, burgers en overheden – maar ook tussen mannen en vrouwen onderling, tussen mannen en mannen onderling, evenals tussen vrouwen met verschillende mogelijkheden en taken in de samenleving. In die zin is de feministische democratie transformerend. Zij erkent ook de noodzaak om de mensen met kwesties te verbinden. Zonder eenheid en strijd voor een betere samenleving op de verschillende fronten zal geen enkele poging tot echte verbetering slagen.

Feministische democratie is een belangrijke pijler van de municipalistische beweging en is gebaseerd op dialoog, wederzijds respect en consensus. Voor de komende gemeenteraadsverkiezingen in België op 14 oktober organiseert DiEM25 haar volgende ‘DiEM asks’-discussie over ‘Reclaim the city: democratiseer Europa vanuit de buurt‘ op 11 oktober om 20.00 uur in Muntpunt, Brussel. Dit zal een belangrijke gelegenheid zijn om de democratie van onderop opnieuw te uit te denken en opnieuw te definiëren. U bent welkom om uw kennis te vergroten over deze aanvullende democratische instrumenten, om vragen te stellen en om suggesties te doen, en te brainstormen tijdens deze invraagstelling van de huidige politiek. Hoe worden we “onbevreesd” en raken we opnieuw betrokken bij de democratie – en bij elkaar?

Geschreven door Guilherme Serodio, DiEM25 NC België